Mẹ có con tự kỷ, đối diện với stress như thế nào

Nội dung

• Cho phép bản thân được "yếu đuối"

• Trút bỏ cảm giác tội lỗi (mom guilt)

• Xây dựng mạng lưới hỗ trợ (support system)

• Chia nhỏ kỳ vọng và trân trọng những "bước tiến rùa bò"

• Nguyên tắc "mặt nạ dưỡng khí"

Có một khoảng thời gian mình làm giáo viên trị liệu cho những em bé tự kỷ. Mình đã gặp rất nhiều trường hợp, mà đến bây giờ ngồi ngẫm lại, mình vẫn tự hỏi sao những người mẹ đó có thể can đảm vượt qua đến vậy.

Khi có một đứa con bị tự kỷ, cả bố và mẹ đều có những áp lực và suy tư riêng; tuy nhiên, người mẹ dường như luôn là người gánh chịu nhiều nhất. Họ mang trong mình áp lực tâm lý khổng lồ mà có lẽ những người bình thường khó lòng gánh nổi. Tôi đã nhìn thấy bao nhiêu đôi mắt đờ đẫn, bao nhiêu đôi tay khẳng khiu, bao nhiêu làn da sạm đi vì những đêm dài thiếu ngủ.

Tôi còn nhớ một chị phụ huynh nọ, mới yêu đương thì có bầu với một người đàn ông ngoại quốc. Khi con lên 3, phát hiện bé bị tự kỷ, người đàn ông ấy nhẫn tâm bỏ mặc cả hai mẹ con để về nước. Không giấy giá thú, không tài sản, không địa chỉ, cũng chẳng biết nhà nội là ai. Một mình chị làm đủ mọi nghề, chật vật ngày đêm để bươn chải nuôi con và gánh gồng mức học phí can thiệp cao ngất ngưởng.

Gửi một cái ôm thật chặt đến tất cả các mẹ.

Hành trình đồng hành cùng con tự kỷ chưa bao giờ là một con đường trải hoa hồng. Đó là một cuộc chiến dài hơi, bào mòn cả thể chất lẫn tinh thần. Vậy, khi đứng trước những cơn sóng stress chực chờ nuốt chửng, các mẹ đã và đang đối diện như thế nào? Và làm sao để giữ được sự bình tĩnh giữa tâm bão?

1. Cho phép bản thân được "yếu đuối"

Xã hội thường khoác lên vai người mẹ chiếc áo "siêu nhân", nhưng thực chất, bạn chỉ là một con người bình thường. Việc gồng mình lên để tỏ ra mạnh mẽ 24/7 chính là quả bom nổ chậm đối với sức khỏe tinh thần.

• Chấp nhận cảm xúc tiêu cực: Cảm thấy kiệt sức, bất lực, hay thậm chí là giận dữ với hoàn cảnh là những phản ứng tâm lý hoàn toàn bình thường. Đừng phán xét chính mình vì những cảm xúc này.

• Khóc nếu cần thiết: Nước mắt là một cơ chế giải tỏa căng thẳng tự nhiên. Hãy cho phép bản thân có những khoảng lặng để khóc và trút bỏ gánh nặng.

2. Trút bỏ cảm giác tội lỗi (mom guilt)

Nhiều người mẹ tự dằn vặt mình bằng những câu hỏi: "Do lúc mang thai mình ăn uống sai cách?", "Do mình không dành đủ thời gian cho con?".

• Sự thật là: Tự kỷ là một rối loạn phát triển thần kinh phức tạp, không phải là hệ quả từ cách nuôi dạy hay lỗi lầm của mẹ. Việc ôm giữ sự tự trách chỉ rút cạn năng lượng mà bạn cần để giúp con. Hãy học cách tha thứ cho những điều nằm ngoài tầm kiểm soát của mình.

3. Xây dựng mạng lưới hỗ trợ (support system)

Sự cô lập là kẻ thù lớn nhất của những gia đình có trẻ tự kỷ. Chị phụ huynh tôi kể ở trên là một ví dụ xót xa của việc phải tự mình gánh vác mọi thứ.

• Tìm kiếm cộng đồng: Hãy tham gia các hội nhóm, câu lạc bộ phụ huynh có con tự kỷ. Nơi đó có những người thực sự hiểu "ngôn ngữ" và nỗi đau của bạn. Những kinh nghiệm thực tế từ họ thường vô giá.

• Sự trợ giúp từ chuyên gia: Đừng ngần ngại tìm đến bác sĩ tâm lý, giáo viên trị liệu không chỉ cho con, mà còn cho chính bạn khi cảm thấy quá tải.

4. Chia nhỏ kỳ vọng và trân trọng những "bước tiến rùa bò"

Nhìn con nhà người ta biết nói, biết hát ở tuổi lên 3, lên 4, chạnh lòng là điều khó tránh. Nhưng áp đặt cột mốc phát triển của những đứa trẻ bình thường lên một em bé tự kỷ sẽ chỉ mang lại sự tuyệt vọng.

• Định nghĩa lại thành công: Với một em bé tự kỷ, việc con biết chỉ tay vào món đồ con thích, chịu nhìn vào mắt mẹ trong 3 giây, hãy giảm bớt một cơn ăn vạ đã là một phép màu. Hãy ăn mừng những cột mốc nhỏ bé đó. Năng lượng tích cực từ những chiến thắng nhỏ sẽ giúp mẹ có thêm sức mạnh đi tiếp.

5. Nguyên tắc "mặt nạ dưỡng khí"

Trên máy bay, tiếp viên luôn dặn: "Hãy đeo mặt nạ dưỡng khí cho mình trước khi giúp trẻ em". Trong cuộc sống thực cũng vậy. Nếu mẹ sụp đổ, ai sẽ là người dắt tay con đi tiếp?

• Tạo ra "ốc đảo" cho riêng mình: Dù bận rộn đến đâu, hãy cố gắng "đánh cắp" 15-30 phút mỗi ngày cho bản thân. Đó có thể là lúc uống một tách trà nóng, nghe một bản nhạc, hoặc đơn giản là ngồi yên tĩnh thở sâu. Chăm sóc bản thân không phải là ích kỷ, mà là sự chuẩn bị cần thiết để chăm sóc con tốt hơn.

Lời kết:

Làm mẹ của một em bé tự kỷ là một hành trình đi ngược gió. Những vết chai sạm trên tay, những quầng thâm trên mắt là minh chứng cho một tình yêu vĩ đại, kiên cường và không vụ lợi. Mong các mẹ luôn nhớ rằng: Dù hành trình này có chông gai đến đâu, bạn không đơn độc, và bạn đã làm tốt nhất có thể rồi!