Say nắng và sốc nhiệt: Cách sơ cứu nhanh bằng huyệt đạo.
GIA ĐÌNH
Halina Nguyễn
6/14/20266 phút đọc
Nội dung
Dấu hiệu nhận biết say nắng và sốc nhiệt
Các huyệt đạo giúp sơ cứu nhanh khi say nắng, sốc nhiệt
Các bước sơ cứu kết hợp không thể bỏ qua
Cách phòng tránh say nắng, sốc nhiệt
Mùa hè mang theo những đợt nắng nóng gay gắt cũng là lúc nguy cơ say nắng và sốc nhiệt tăng cao. Nếu không được xử lý kịp thời, tình trạng này có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến não bộ và các cơ quan nội tạng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Bên cạnh các biện pháp làm mát cơ thể thông thường, Y học Cổ truyền có những phương pháp bấm huyệt giúp người bệnh nhanh chóng tỉnh táo và hạ nhiệt. Dưới đây là hướng dẫn cách sơ cứu nhanh say nắng, sốc nhiệt bằng huyệt đạo mà bạn cần nắm rõ.
1. Dấu hiệu nhận biết say nắng và sốc nhiệt
Trước khi tiến hành sơ cứu, bạn cần nhanh chóng nhận biết các dấu hiệu khi một người bị say nắng hoặc sốc nhiệt:
Giai đoạn nhẹ: Đổ mồ hôi nhiều, da nhợt nhạt, mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn, chuột rút.
Giai đoạn nặng (Sốc nhiệt): Ngừng đổ mồ hôi, da đỏ, nóng và khô; nhịp tim nhanh, thở dốc; lú lẫn, co giật hoặc hôn mê (ngất xỉu).
Lưu ý quan trọng: Sốc nhiệt là một tình trạng cấp cứu y tế. Bấm huyệt là biện pháp hỗ trợ sơ cứu tại chỗ để bệnh nhân tỉnh táo, nhưng tuyệt đối không thay thế cho việc cấp cứu y khoa.
2. Các huyệt đạo giúp sơ cứu nhanh khi say nắng, sốc nhiệt
Khi phát hiện người bị say nắng, ngất xỉu, bạn có thể áp dụng day ấn các huyệt đạo sau để giúp họ phục hồi nguyên khí và tỉnh thần:
Huyệt nhân trung (giúp tỉnh thần nhanh)
Vị trí: Nằm ở điểm nối giữa 1/3 trên và 2/3 dưới của rãnh nhân trung (khoảng lõm giữa mũi và môi trên).
Cách bấm: Dùng ngón cái bấm mạnh và dứt khoát vào huyệt Nhân Trung trong khoảng 1-2 phút.
Tác dụng: Đây là huyệt đạo "cấp cứu" quan trọng nhất, có tác dụng khai khiếu, tỉnh thần, giúp người đang hôn mê hoặc ngất xỉu vì sốc nhiệt tỉnh lại nhanh chóng.
Huyệt hợp cốc (thanh nhiệt, giảm đau đầu)
Vị trí: Nằm ở chỗ lõm giữa xương ngón tay cái và ngón tay trỏ (trên mu bàn tay).
Cách bấm: Dùng ngón cái của tay kia day ấn mạnh vào huyệt Hợp Cốc cho đến khi có cảm giác tê tức. Làm luân phiên trên cả hai tay.
Tác dụng: Giảm đau đầu, hoa mắt, hạ nhiệt và xoa dịu tình trạng căng thẳng do nhiệt độ cao.
Huyệt đại chùy (giải nhiệt cơ thể)
Vị trí: Nằm ở chỗ lõm ngay dưới mỏm gai đốt sống cổ thứ 7 (đốt sống lồi lên cao nhất khi bạn cúi gập đầu xuống).
Cách bấm: Dùng ngón tay trỏ hoặc ngón giữa day ấn nhẹ nhàng trong 1-2 phút. Có thể kết hợp dùng khăn mát chườm ngay tại vị trí này.
Tác dụng: Giải biểu, thanh nhiệt, giúp hạ sốt và giảm lượng nhiệt ứ đọng trong cơ thể.
Huyệt bách hội (tăng cường lưu thông máu não)
Vị trí: Nằm ở điểm giao nhau giữa đường nối hai đỉnh vành tai và đường dọc sống mũi kéo lên đỉnh đầu.
Cách bấm: Day ấn nhẹ nhàng huyệt này trong khoảng 1 phút.
Tác dụng: Chữa đau đầu, hoa mắt, chóng mặt do say nắng, giúp bình tâm và tăng cường khí huyết lên não.
Huyệt thập tuyên (hạ nhiệt khẩn cấp)
Vị trí: Nằm ở đỉnh cao nhất của 10 đầu ngón tay.
Cách bấm: Dùng móng tay của bạn bấm mạnh vào các đầu ngón tay của người bệnh.
Tác dụng: Giúp thanh nhiệt, khai khiếu, thường dùng trong cấp cứu sốt cao co giật hoặc ngất xỉu.
3. Các bước sơ cứu kết hợp không thể bỏ qua
Bấm huyệt sẽ phát huy tác dụng tốt nhất khi được kết hợp đồng thời với các bước sơ cứu vật lý sau:
Di chuyển bệnh nhân: Lập tức đưa người bệnh vào nơi râm mát, thoáng khí.
Làm mát cơ thể: Nới lỏng quần áo, tháo bớt thắt lưng, giày tất. Dùng khăn thấm nước mát chườm lên các vùng có nhiều mạch máu lớn như: trán, cổ (nách), bẹn.
Bù nước (nếu tỉnh táo): Nếu người bệnh đã tỉnh và có thể nuốt, hãy cho uống từng ngụm nhỏ nước mát (tốt nhất là nước có pha chút muối hoặc dung dịch điện giải Oresol). Tuyệt đối không cho uống nước đá lạnh đột ngột.
Gọi cấp cứu: Nếu bệnh nhân lú lẫn, không tỉnh lại sau khi bấm huyệt hoặc có dấu hiệu co giật, hãy lập tức gọi 115 để được hỗ trợ y tế khẩn cấp.
4. Cách phòng tránh say nắng, sốc nhiệt
Hạn chế làm việc hoặc hoạt động ngoài trời vào giờ nắng gắt (từ 10h sáng đến 16h chiều).
Mặc quần áo rộng rãi, sáng màu, thấm hút mồ hôi tốt. Trang bị mũ rộng vành, kính râm và áo chống nắng khi ra đường.
Uống đủ nước (2 - 2.5 lít/ngày), không đợi đến khi khát mới uống.
Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột (ví dụ: không bước ngay từ phòng điều hòa lạnh ra ngoài trời nắng gắt).
Say nắng và sốc nhiệt là những tình trạng nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh và xử lý nếu bạn có đủ kiến thức. Hãy lưu lại các vị trí huyệt đạo này để tự cứu mình và những người xung quanh trong các trường hợp khẩn cấp!